Think with Mahesh

જાગો છો ને? (Humans have done a lot of stupidity!)

લગભગ સમજી લો 100 વર્ષ…છેલ્લાં સો વર્ષોમાં માણસ દ્વારાં (જો કે માણસ એવું કહે છે કે તે ‘બુદ્ધિમાન અને સંવેદનશીલ’ છે, અને હરએક માણસ કોઈ ને કોઈ ‘ઉત્તમ-માન્યતાઓ’થી જોડાયેલો જ હોય છે… એવાં માણસ દ્વારાં) સીધી તેમજ આડકતરી રીતે… તમને વિશ્વાસ નઈ આવે! પણ, આપણે માણસોએ લગભગ 50 ટકા ‘જૈવિક’ સંપદાને હણી નાખી છે!… પચાસ ટકા સજીવ મરી ગયાં… મારી નાખ્યાં!

હવે એનુ કારણ શું હોઈ શકે?

…સમજો કે જો આપણો કોઇપણ વિચાર કે માન્યતા ‘ભાઈચાર’ સુધી પણ સંપૂર્ણપણે આપણને નથી પહોચાડી શક્યા! તો ‘ઇશ્વર કે એની રચના’ઓ સુધી તો તે કેમ પહોંચાડી સકશે આપણને?

એક વાત સમજવી જરુરી છે કે આપણે જેને ‘ધર્મ’ માનીએ છીએ એ એક ‘સામાજિક જીવન વ્યવસ્થા’ જ છે! એનાંથી ‘ઇશ્વર કે તેની કૃતિઓ’ ને દૂર દૂર સુધી કોઈ જ નાતો નથી! ધર્મ એ આપણી દિનચર્યાં, વ્યવહાર, સંકલન, કર્મ અને ‘ટકી’ રહેવા માટેની રીતો-પદ્ધતિઓનું “ચિતરામણ” માત્ર જ છે!

પણ ખરું સમજીએ તો ધર્મ એટલે આપણી નૈતિક ફરજ! નૈતિક ફરજ કોના પ્રત્યે? માત્ર આપણા સમાજ પ્રત્યે જ? દરેક ધર્મ પાસે પોતાનું એક નીતિશાસ્ત્ર હોય છે, જે માત્ર તેનાં અનુયાયી સમાજને જ લાગું પડતું હોય છે અને આ નીતિશાસ્ત્રમાં વ્યક્તિની તેના સમાજ પ્રત્યે શું, કેવી અને કેટલી ફરજો છે! એનો ઉલ્લેખ હોય છે, બસ આને જ ધર્મ અને જીવન પદ્ધતિ સમજવામાં આવે છે! 
એટલે જ તો દરેકને એવું જ લાગે છે કે મારી કે અમારી જીવન-પદ્ધતિ શ્રેષ્ઠ છે! અમારો ધર્મ મહાન! (કેમ કે દરેકને પોતાની મુર્ખામી છુપાવવી છે)

પણ મનુષ્ય જો પોતાને ઈશ્વરની શ્રેષ્ઠ-અંતિમ રચના સમજતો હોય અને પોતાનો સાચો ધર્મ જાણતો હશે તો એને ખ્યાલ હોય જ કે એની નૈતિક ફરજ ખરેખર તો આ કુદરત-પ્રકૃતિ પ્રત્યે પ્રથમ હોવી જોઈએ!

વર્તમાન સમયમાં તો ઘણી બધી ઉત્તમ ફિલોસોફી અને માન્યતાઓ અસ્તિત્વ ધરાવે છે છતાં પ્રકૃતિની આવી હાલત? માણસ ભલે આત્માઓ કે ઈશ્વરોની ગાઢ ચર્ચાઓ કરે પણ એટલું તો હવે સિદ્ધ થયું જ લાગે છે કે માણસ ફક્ત પોતાનાં જ વિશે વિચારી રહ્યો છે, ખરેખર એને જીવન આપતી બાબતોની તેને કઈ જ પડી નથી!

તો હવે આવો સ્વાર્થી માણસ ક્યાં ધર્મ કે કઈ માન્યતાઓ ઉપર આ અપરાધ નાખશે કે ’50 ટકા સજીવોને આ પૃથ્વી પરથી કોણે અને કોનાં અનુયાયીઓએ મારી નાખ્યાં’? કે પછી બધા જ માણસોએ ભેગા મળીને આ પાપ કર્યુ છે?

હું જાણું છું ત્યાં સુધી કોઈ  ધર્મ એવું માને છે કે ‘કોઈને પણ મારીને ખાવાં નઈ (જીવ હત્યા ન કરવી)’… બીજો એક ધર્મ કહે છે કે ‘મરેલું ખાવાંમાં કોઈ વાંધો નથી (પણ ભુખ માટે જીવતાંને તો ન જ મારવાં)… ત્રીજો એક ધર્મ એવું સુચવે છે કે, ‘ભુખ લાગી હોય તો જીવતાંને મારીને ખાઈ જવાં (પોતાને ટકાવી રાખો)… અને ચોથા પ્રકારનો ધર્મ કંઈક એવું કહે છે કે ‘મારી જ નાખો, ભુખ લાગશે તો ખાઈ જઈશું (આ બધું આપણાં માટે છે માટે એને મારી નાખો)’  ***(અહી, ભુખ એટલે માણસની જરુરિયાત, જીવ એટલે કુદરતી સૃષ્ટિ, હત્યા/મારી ખાવું એટલે દુરુપયોગ/અતિઉપયોગ એવું પણ સમજી શકાય!)***

તો તમને ખ્યાલ આવ્યો હશે કે આ ધર્મો કે માન્યતાઓ કે વિચારધારાઓ ખરેખર અલગ અલગ પ્રકારની જીવન પદ્ધતિ અથવા તો અમુક મનુષ્યોના સમૂહોની માનસિકતા માત્ર જ છે!

આપણો પ્રથમ સાચો ધર્મ શું? 

“જેનાં પર આપણે નિર્ભર છીએ, જેને આપણું અસ્તિત્વ બનાવ્યું અને ટકાવ્યું એ કુદરત-પ્રકૃતિની સેવા”

હવે મને જણાઓ કે તમે ક્યાં ધર્મનાં છો???

આપણે મનુષ્યો જો પોતાને બુદ્ધિજીવી, વિદ્વાન અને દાર્શનિકો સમજીએ છીયે તો આપણે એક એવી ‘જીવન-શૈલી’ તરફ વળવું જ પડશે કે જે પ્રકૃતિમાં લય અને તાલ જાળવી રાખે! બસ!

મેં એટલે જ કીધું શરુઆતમાં કે “જાગો છો ને?”

-Mahesh Jadav

Leave a Reply